Plan bioz – co powinien zawierać, kto go opracowuje, kiedy I po co?

1. Co to jest plan BIOZ?
2. Kto opracowuje plan BIOZ?
3. Plan BIOZ – kiedy wymagany?
4. Co powinien zawierać plan BIOZ?
5. Dlaczego plan BIOZ ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa na budowie?
6. Najczęstsze błędy przy opracowywaniu planu BIOZ i jak ich uniknąć

Często na egzaminach ustnych różnych specjalności budowlanych pojawiają się pytania o istotę planu BIOZ. Ten rodzaj dokumentu zawiera nie tylko zakres robót, ale także informacje dotyczące przewidywanych zagrożeń występujących podczas realizacji prac. Sprawdź, czym jest dokument, kto go wypełnia i jak powinien wyglądać.

Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, skrótowo określany jako BIOZ to dokument, w którym znajdują się szczegółowe ustalenia dotyczące bezpiecznego prowadzenia robót budowlanych na danym obszarze. Tworzony jest w przypadku wykonywania prac na terenie o zwiększonym ryzyku na przykład pod ziemią, w wodzie, czy przy obecności substancji chemicznych. Dokładne regulacje podaje ustawa Prawo budowlane, a więcej szczegółów uwzględniających plan BIOZ – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003.

Plan BIOZ sporządza kierownik posiadający uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi. Musi to zrobić przed rozpoczęciem budowy. Może również zlecić jego opracowanie – wówczas przygotowuje go inwestor lub projektant w zakresie podstawowych obowiązków na podstawie przepisów prawa. Plan powstaje na bazie informacji BIOZ, która jest częścią projektu budowlanego oraz w oparciu o informacje dostarczone przez projektanta. W zależności od zmieniających się warunków dokument można modyfikować. Zmiany może jednak nanosić jedynie kierownik budowy i należy je również uwzględnić w dzienniku budowy.

Konieczność stworzenia planu BIOZ zachodzi jeżeli przewidywane prace budowlane mają trwać dłużej niż 30 dni roboczych i jednocześnie będzie przy nich zatrudnionych co najmniej 20 pracowników lub pracochłonność planowanych robót będzie przekraczać 500 osobodni. Przykładowo, inwestor chce postawić domek szeregowy jednorodzinny i zakłada, że na podstawie Katalogu Nakładów Rzeczowych czas pracy wyniesie około 4500 roboczogodzin. Wartość ta przekracza założone 500 więc kierownik musi stworzyć plan BIOZ. Dom jednorodzinny, szeregowiec czy bliźniak – w takim wypadku rodzaj inwestycji nie ma znaczenia.

Plan BIOZ będzie również wymagany jeżeli miejsce prowadzenia prac i ogólny charakter robót może przyczynić się do wystąpienia zagrożenia życia, zdrowia i ogólnego bezpieczeństwa, jak prace na wysokości, ryzyko przysypania ziemią, obecność substancji chemicznych lub czynników biologicznych, stwierdzenie zagrożenia promieniowaniem jonizującym oraz prowadzonych w pobliżu linii wysokiego napięcia lub czynnych linii komunikacyjnych.

Miejsca prac, w których występuje ryzyko utonięcia, prowadzonych w studniach, pod ziemią i w tunelach, wymaganych użycia materiałów wybuchowych czy z atmosferą wytwarzaną ze sprężonego powietrza również wymagają stworzenia planu BIOZ.

Warto wiedzieć, co zawiera plan bioz, gdyż ma on konkretną konstrukcję. Składa się z trzech części – tytułowej, opisowej i rysunkowej. Ostatnia jest sporządzona na podstawie kopii projektu. Dokładne informacje i szczegółowe wytyczne dotyczące tego, co zawiera plan BIOZ określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1126). Wzorcowa informacja BIOZ zawiera m.in. zakres robót, istniejące obiekty budowlane, kolejność wykonywanych robót, instruktaż pracowników, czy też środki techniczne i organizacyjne, które zapobiegają niebezpieczeństwu wynikającemu z wykonania robót.

W przypadku, gdy opracowany jest plan BIOZ, budowa jest w rzeczywisty sposób bezpieczniejsza dla wszystkich osób uczestniczących w procesie budowlanym. Założenia planu realnie wpływają na sposób oraz warunki wykonywania poszczególnych działań. Istotne znaczenie ma możliwość poznania potencjalnych zagrożeń jeszcze przed rozpoczęciem budowy, a co za tym idzie, przygotowania się na nie oraz zapobiegania wypadkom z nimi związanych. Inwestor na podstawie planu może zapewnić niezbędne szkolenia czy środki ochrony osobistej dla pracowników. Dokument powinien stać się również jedną z podstaw zarządzania ryzykiem. To, co zawiera plan BIOZ, powinno być podstawą komunikacji dotyczącej bezpieczeństwa pomiędzy wszelkimi zainteresowanymi stronami biorącymi udział w procesie budowlanym.

Podczas opracowywania planu łatwo o popełnienie błędów. Choć każdy taki dokument powinien zostać dopasowany do konkretnych potrzeb i okoliczności, można wyróżnić najczęściej spotykane pomyłki. Są to m.in.:

• Zbyt duża ogólnikowość – brak uwzględnienia specyfiki obiektu, lokalizacji, kopiowanie z innych procesów budowlanych, gdzie wykorzystywany był plan BIOZ. Wymagania powinny każdorazowo zostać przygotowane od podstaw
• Niekompletność – pomijanie konkretnych etapów lub rodzajów prac
• Niewłaściwa identyfikacja zagrożeń lub błędnie dobrane do nich środki zaradcze
• Nieczytelna lub niezgodna ze stanem faktycznym część rysunkowa
• Brak aktualizacji – aktualizacja planu BIOZ jest niezbędna w miarę postępu prac, ponieważ wraz z nimi mogą zmieniać się również potencjalne zagrożenia czy procedury postępowania, gdy zagrożenia wystąpią